พิธีพระราชทานปริญญาบัตร
พิธีพระราชทานปริญญาบัตรในประเทศไทย
พิธีพระราชทานปริญญาบัตรในประเทศไทยมีขึ้นครั้งแรกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีไปพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตคณะแรกของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คือผู้ได้รับปริญญาเวชบัณฑิตคือแพทยศาสตรบัณฑิต จำนวน 34 คน เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2473 เวลา 17.00 น. ณ ห้องประชุมตึกบัญชาการ (ตึก 1 คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)
ลำดับพิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรกนั้น เริ่มจากเมื่อพระบรมวงศานุวงศ์และผู้รับเชิญเข้าร่วมพิธีเข้าสู่ห้องประชุมแล้ว พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินเข้าสู่ห้องประชุม ทรงเทียนชนวนที่พระพุทธรูปและพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อจากนั้นเสนาบดีกระทรวงธรรมการ (มหาอำมาตย์เอกพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร) ทูลเกล้าฯ ถวายฉลองพระองค์ครุยบัณฑิตพิเศษแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานครุยกิตติมศักดิ์แก่ข้าราชการของมหาวิทยาลัยสองท่าน คือ บัณฑิตโท (คือมหาบัณฑิตในปัจจุบัน) ทางวิทยาศาสตร์แก่พระยาภะรตราชาผู้บัญชาการ (คืออธิการบดีในปัจจุบัน) และบัณฑิตเอก (ดุษฎีบัณฑิตในปัจจุบัน) แก่ศาสตราจารย์ น.พ. A.G.Ellis คณบดีคณะแพทยศาสตร์ (ซึ่งต่อมาเป็นอธิการบดีคนแรกของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระหว่าง พ.ศ. 2478 – 2479) หลังจากนั้นผู้บัญชาการของมหาวิทยาลัยกล่าวญัตติกรรม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานประกาศนียบัตร (คือปริญญาบัตรในปัจจุบัน) แก่เวชบัณฑิตที่สำเร็จการศึกษาเมื่อปี พ.ศ. 2471 จำนวน 18 คน และเมื่อปี พ.ศ. 2472 จำนวน 16 คน บัณฑิตใหม่กล่าวคำปฏิญญา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานรางวัลเหรียญทองและเหรียญเงินสำหรับผู้ได้คะแนนยอดเยี่ยมตลอดหลักสูตร 4 ปี เหรียญทองแดงสำหรับผู้ได้คะแนนเป็นที่ 1 ต่อจากนั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯพระราชทานพระบรมราโชวาท ถวายไทยธรรมแด่พระสงฆ์ พระสงฆ์ถวายอดิเรก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และพระสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถเสด็จพระราชดำเนินกลับ พิธีครั้งนั้นถือเป็นต้นแบบของพิธีพระราชทานปริญญาบัตรในมหาวิทยาลัยต่างๆ จนถึงปัจจุบัน
ความสำคัญอย่างหนึ่งของพิธีพระราชทานปริญญาบัตร นอกเหนือความภูมิใจในเกียรติยศที่บัณฑิตทุกคนได้รับพระราชทานปริญญาบัตรจากพระหัตถ์แล้ว ได้แก่พระบรมราโชวาทที่พระราชทานในตอนท้ายของพิธี ก่อนเสด็จพระราชดำเนินกลับ ทรงชี้แนะแนวทางที่ควรปฏิบัติสำหรับบัณฑิตที่จะออกไปทำงานในฐานะหน้าที่ต่างๆ กัน พระราชดำริที่พระราชทาน หรือพระราชทรรศนะที่ทรงชี้แนะ ล้วนเป็นผลมาจากประสบการณ์ของพระองค์เอง แล้วอาศัยพระบรมราชปรีชาญาณวิเคราะห์ ทรงชี้แจงพระราชทานบัณฑิตใหม่ให้ใคร่ครวญหรือไตร่ตรองตาม พระมหากรุณาธิคุณที่พระราชทานพระบรมราโชวาทอันมีคุณค่ายิ่งเช่นนี้ เป็นที่เทิดทูนไว้เหนือเกล้าเหนือกระหม่อมของบัณฑิตทุกคน
พิธีพระราชทานปริญญาบัตร มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
พิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรกของมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จัดขึ้นที่หอประชุมสมเด็จย่า มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ในวันอังคารที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547 ซึ่งเป็นวันเดียวกับพิธีเปิดมหาวิทยาลัยและพิธีเปิดศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมจีนสิรินธร โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในการพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษา ซึ่งเป็นบัณฑิตรุ่นแรก เข้าศึกษาในปีการศึกษา 2542 และสำเร็จการศึกษาในปีการศึกษา 2545 มีจำนวน 46 คน เป็นบัณฑิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศ จำนวน 32 คน และหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีการอาหาร จำนวน 14 คน บัณฑิตที่รับพระราชทานปริญญาบัตรคนแรก คือ นายกิจติพงษ์ ต๊ะหล้า จากสำนักวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศนับเนื่องถึงปัจจุบัน มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ได้จัดพิธีพระราชทานปริญญาบัตรดังนี้
ครั้งที่ 1 / ปีการศึกษา 2545
- วันที่พิธี: 3 กุมภาพันธ์ 2547
- จำนวนผู้รับ (คน): 46 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
ครั้งที่ 2 / ปีการศึกษา 2546
- วันที่พิธี: 10 กุมภาพันธ์ 2548
- จำนวนผู้รับ (คน): 194 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
- สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร
- สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
ครั้งที่ 3 / ปีการศึกษา 2547
- วันที่พิธี: 27 กุมภาพันธ์ 2549
- จำนวนผู้รับ (คน): 334 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
ครั้งที่ 4 / ปีการศึกษา 2548
- วันที่พิธี: 13 กุมภาพันธ์ 2550
- จำนวนผู้รับ (คน): 656 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- ฯพณฯ เฉิน จื้อลี่
- ดร.เจตนา นาควัชระ
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
ครั้งที่ 5 / ปีการศึกษา 2549
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 5 / ปีการศึกษา 2549
- วันที่พิธี: 17 กุมภาพันธ์ 2551
- จำนวนผู้รับ (คน): 906 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- พระธรรมราชานุวัตร (สุทัศน์ สุทสสฺโน)
- รางวัล "ตุงทองคำ":
- นายไกรสร จันศิริ
- นายหาญ จันทร์ตระกูล
- นายสุเมธ ตันธุวนิตย์
- นายประเสริฐพุ่งกุมาร
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
ครั้งที่ 6 / ปีการศึกษา 2550
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 6 / ปีการศึกษา 2550
- วันที่พิธี: 16 กุมภาพันธ์ 2552
- จำนวนผู้รับ (คน): 971 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- หม่อมราชวงศ์ดิศนัดดา ดิศกุล
- คุณหญิงวรรณ สิริวัฒนภักดี
- นายไกรสร จันศิริ
- นายประเสริฐ พุ่งกุมาร
- นายสุเมธ ตันธุวนิตย์
- นายสมนึก พิมลเสถียร
- รางวัล "ตุงทองคำ":
- นายณรงค์ วงศ์วรรณ
- นายสันติ ภิรมย์ดีย์ภักดี
- สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
ครั้งที่ 7 / ปีการศึกษา 2551
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 7 / ปีการศึกษา 2551
- วันที่พิธี: 13 มกราคม 2553
- จำนวนผู้รับ (คน): 1,543 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- นายธนินท์ เจียรวนนท์
- นายเจริญ สิริวัฒนภักดี
- รางวัล "ตุงทองคำ":
- นายคำรณ โกมลศุภกิจ
- อาจารย์กี ขนิษฐานันท์
- ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปิง คุณะวัฒน์สถิตย์
- ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ประวิตร นิลสุวรรณากุล
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
ครั้งที่ 8 / ปีการศึกษา 2552
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 8 / ปีการศึกษา 2552
- วันที่พิธี: 15 กุมภาพันธ์ 2554
- จำนวนผู้รับ (คน): 1,392 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี
- นายแผน วรรณเมธี
- นายสันติ ภิรมย์ภักดี
- นายสุชัย วีระเมธีกุล
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 9 / ปีการศึกษา 2553
- วันที่พิธี: 6 กุมภาพันธ์ 2555
- จำนวนผู้รับ (คน): 1,496 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- นายจุน วนวิทย์
- นายอดิเรก ศรีประทักษ์
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 10 / ปีการศึกษา 2554
- วันที่พิธี: 4 กุมภาพันธ์ 2556
- จำนวนผู้รับ (คน): 1,860 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุรี
- นายประมนต์ สุธีวงศ์
- นายสุรินทร์ พิศสุวรรณ
- ศาสตราจารย์พิเศษ อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ
- รางวัล "ตุงทองคำ":
- รองศาสตราจารย์ ดร.ทัศนา บุญทอง
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 11 / ปีการศึกษา 2555
- วันที่พิธี: 10 กุมภาพันธ์ 2557
- จำนวนผู้รับ (คน): 2,144 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- นายธีรยุทธ์ หล่อเลิศรัตน์
- นายสุรเกียรติ์ เสถียรไทย
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 12 / ปีการศึกษา 2556
- วันที่พิธี: 2 กุมภาพันธ์ 2558
- จำนวนผู้รับ (คน): 1,832 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- นายจรัญ ภักดีธนากุล
- นายเฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์
- นายแพทย์ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ
- นายแพทย์อาวุธ ศรีศุกรี
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 13 / ปีการศึกษา 2557
- วันที่พิธี: 9 กุมภาพันธ์ 2559
- จำนวนผู้รับ (คน): 2,056 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- นายฟู่ เสวียจาง
- รองศาสตราจารย์ ดร.ทัศนา บุญทอง
- รองศาสตราจารย์ ดร.ประพิณ มโนมัยวิบูลย์
- ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.มารวย ผดุงสิทธิ์
- รางวัล "ตุงทองคำ":
- นายเฉา เสี่ยวเหลียง
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 14 / ปีการศึกษา 2558
- วันที่พิธี: 14 กุมภาพันธ์ 2560
- จำนวนผู้รับ (คน): 2,461 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- หม่อมหลวงไกรฤกษ์ เกษมสันต์
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 15 / ปีการศึกษา 2559
- วันที่พิธี: 12 กุมภาพันธ์ 2561
- จำนวนผู้รับ (คน): 2,658 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- นายเชาว์ โพธิ์ศิริสุข
- นายแพทย์บุญยงค์ วงศ์รักมิตร
- ศาสตราจารย์ ดร.ยงยุทธ ยุทธวงศ์
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 16 / ปีการศึกษา 2560
- วันที่พิธี: 12 กุมภาพันธ์ 2562
- จำนวนผู้รับ (คน): 3,314 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- สมเด็จพระราชาธิบดีจิกมี เคเซอร์ นัมเกล วังชุก
- ศาสตราจารย์ยอดหทัย เทพธรานนท์
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 17 / ปีการศึกษา 2561
- วันที่พิธี: 26 กุมภาพันธ์ 2563
- จำนวนผู้รับ (คน): 2,816 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- สมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี
- รองศาสตราจารย์ ดร.วันชัย ศิริชนะ
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 18 / ปีการศึกษา 2562
- วันที่พิธี: 14 กุมภาพันธ์ 2565
- จำนวนผู้รับ (คน): 3,397 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- ศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิงสมศรี เผ่าสวัสดิ์
- รางวัล "ตุงทองคำ":
- พลโท ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์นพดล วรอุไร
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 19 / ปีการศึกษา 2563
- วันที่พิธี: 28 กุมภาพันธ์ 2565
- จำนวนผู้รับ (คน): 3,013 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- ศาสตราจารย์พิเศษ ทันตแพทย์หญิง ท่านผู้หญิงเพ็ชรา เตชะกัมพุช
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 20 / ปีการศึกษา 2564
- วันที่พิธี: 7 กุมภาพันธ์ 2566
- จำนวนผู้รับ (คน): 2,962 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- ศาสตราจารย์เกียรติคุณปรีชา เถาทอง
- นายกลินท์ สารสิน
- รางวัล "ตุงทองคำ": -
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 21 / ปีการศึกษา 2565
- วันที่พิธี: 27 กุมภาพันธ์ 2567
- จำนวนผู้รับ (คน): 2,927 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- รองศาสตราจารย์ เภสัชกรหญิง ดร.พรรณวิภา กฤษฎาพงษ์
- รองศาสตราจารย์นภาลัย สุวรรณธาดา
- รางวัล "ตุงทองคำ":
- นายศิริชัย มาโนช
- รองศาสตราจารย์ ดร.สุริยพงศ์ วัฒนาศักดิ์
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 22 / ปีการศึกษา 2566
- วันที่พิธี: 18 มีนาคม 2568
- จำนวนผู้รับ (คน): 3,122 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- นายบัณฑูร ล่ำซำ
- รองศาสตราจารย์ภิญโญ สุวรรณคีรี
- รองศาสตราจารย์ยืน ภู่วรวรรณ
- รางวัล "ตุงทองคำ":
- ศาสตราจารย์เกียรติคุณสมจิต หนุเจริญกุล
- เอกสารเกี่ยวข้อง:
- ครั้งที่ / ปีการศึกษา: ครั้งที่ 23 / ปีการศึกษา 2567
- วันที่พิธี: 12 มีนาคม 2569
- จำนวนผู้รับ (คน): 3,346 คน
- ผู้ได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์:
- พระไพศาล วิสาโล
- ศาสตราจารย์ไชยยศ เหมะรัชตะ
- ศาสตราจารย์คลินิกเกียรติคุณ นายแพทย์อุดม คชินทร
- รางวัล "ตุงทองคำ":
- นายนคร พงษ์น้อย
- เอกสารเกี่ยวข้อง: