พิธีพระราชทานปริญญาบัตร

พิธีพระราชทานปริญญาบัตรในประเทศไทย

พิธีพระราชทานปริญญาบัตรในประเทศไทยมีขึ้นครั้งแรกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีไปพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตคณะแรกของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คือผู้ได้รับปริญญาเวชบัณฑิตคือแพทยศาสตรบัณฑิต จำนวน 34 คน เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2473 เวลา 17.00 น. ณ ห้องประชุมตึกบัญชาการ (ตึก 1 คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)

ลำดับพิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรกนั้น เริ่มจากเมื่อพระบรมวงศานุวงศ์และผู้รับเชิญเข้าร่วมพิธีเข้าสู่ห้องประชุมแล้ว พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินเข้าสู่ห้องประชุม ทรงเทียนชนวนที่พระพุทธรูปและพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อจากนั้นเสนาบดีกระทรวงธรรมการ (มหาอำมาตย์เอกพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร) ทูลเกล้าฯ ถวายฉลองพระองค์ครุยบัณฑิตพิเศษแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานครุยกิตติมศักดิ์แก่ข้าราชการของมหาวิทยาลัยสองท่าน คือ บัณฑิตโท (คือมหาบัณฑิตในปัจจุบัน) ทางวิทยาศาสตร์แก่พระยาภะรตราชาผู้บัญชาการ (คืออธิการบดีในปัจจุบัน) และบัณฑิตเอก (ดุษฎีบัณฑิตในปัจจุบัน) แก่ศาสตราจารย์ น.พ. A.G.Ellis คณบดีคณะแพทยศาสตร์ (ซึ่งต่อมาเป็นอธิการบดีคนแรกของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระหว่าง พ.ศ. 2478 – 2479) หลังจากนั้นผู้บัญชาการของมหาวิทยาลัยกล่าวญัตติกรรม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานประกาศนียบัตร (คือปริญญาบัตรในปัจจุบัน) แก่เวชบัณฑิตที่สำเร็จการศึกษาเมื่อปี พ.ศ. 2471 จำนวน 18 คน และเมื่อปี พ.ศ. 2472 จำนวน 16 คน บัณฑิตใหม่กล่าวคำปฏิญญา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานรางวัลเหรียญทองและเหรียญเงินสำหรับผู้ได้คะแนนยอดเยี่ยมตลอดหลักสูตร 4 ปี เหรียญทองแดงสำหรับผู้ได้คะแนนเป็นที่ 1 ต่อจากนั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯพระราชทานพระบรมราโชวาท ถวายไทยธรรมแด่พระสงฆ์ พระสงฆ์ถวายอดิเรก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และพระสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถเสด็จพระราชดำเนินกลับ พิธีครั้งนั้นถือเป็นต้นแบบของพิธีพระราชทานปริญญาบัตรในมหาวิทยาลัยต่างๆ จนถึงปัจจุบัน

ความสำคัญอย่างหนึ่งของพิธีพระราชทานปริญญาบัตร นอกเหนือความภูมิใจในเกียรติยศที่บัณฑิตทุกคนได้รับพระราชทานปริญญาบัตรจากพระหัตถ์แล้ว ได้แก่พระบรมราโชวาทที่พระราชทานในตอนท้ายของพิธี ก่อนเสด็จพระราชดำเนินกลับ ทรงชี้แนะแนวทางที่ควรปฏิบัติสำหรับบัณฑิตที่จะออกไปทำงานในฐานะหน้าที่ต่างๆ กัน พระราชดำริที่พระราชทาน หรือพระราชทรรศนะที่ทรงชี้แนะ ล้วนเป็นผลมาจากประสบการณ์ของพระองค์เอง แล้วอาศัยพระบรมราชปรีชาญาณวิเคราะห์ ทรงชี้แจงพระราชทานบัณฑิตใหม่ให้ใคร่ครวญหรือไตร่ตรองตาม พระมหากรุณาธิคุณที่พระราชทานพระบรมราโชวาทอันมีคุณค่ายิ่งเช่นนี้ เป็นที่เทิดทูนไว้เหนือเกล้าเหนือกระหม่อมของบัณฑิตทุกคน


พิธีพระราชทานปริญญาบัตร มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

พิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรกของมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จัดขึ้นที่หอประชุมสมเด็จย่า มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ในวันอังคารที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547 ซึ่งเป็นวันเดียวกับพิธีเปิดมหาวิทยาลัยและพิธีเปิดศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมจีนสิรินธร โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในการพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษา ซึ่งเป็นบัณฑิตรุ่นแรก เข้าศึกษาในปีการศึกษา 2542 และสำเร็จการศึกษาในปีการศึกษา 2545 มีจำนวน 46 คน เป็นบัณฑิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศ จำนวน 32 คน และหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีการอาหาร จำนวน 14 คน บัณฑิตที่รับพระราชทานปริญญาบัตรคนแรก คือ นายกิจติพงษ์ ต๊ะหล้า จากสำนักวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศนับเนื่องถึงปัจจุบัน มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ได้จัดพิธีพระราชทานปริญญาบัตรดังนี้

ครั้งที่ 1 / ปีการศึกษา 2545

ครั้งที่ 2 / ปีการศึกษา 2546

ครั้งที่ 3 / ปีการศึกษา 2547

ครั้งที่ 4 / ปีการศึกษา 2548

ครั้งที่ 5 / ปีการศึกษา 2549

ครั้งที่ 6 / ปีการศึกษา 2550

ครั้งที่ 7 / ปีการศึกษา 2551

ครั้งที่ 8 / ปีการศึกษา 2552